Πώς η Αίγυπτος φυτεύει δάση στη μέση της ερήμου

Παρακάτω, αναδημοσιεύουμε άρθρο που αφορά στην προσπάθεια για αναδάσωση ερημικών περιοχών στην Αφρική και την επιτυχημένη σχετική προσπάθεια στην έρημο της Αιγύπτου. Η προσπάθεια αυτή, με σκοπό την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, μας φέρνει στο νου αντίστοιχες παλαιότερες προσπάθειες αντιμετώπισης της ερημοποίησης στην Ελλάδα, όπου, π.χ. στα νησιά, χρησιμοποιούνταν οι αναβαθμίδες. Μήπως ήρθε η ώρα η παράδοσή μας αυτή να συνδυαστεί με τις νέες τεχνολογίες και να βοηθήσει στην αντιμετώπιση της ερημοποίησης;

Πώς η Αίγυπτος φυτεύει δάση στη μέση της ερήμου

του Rasha Mahmoud. Πηγή: al-monitor.com (18-10-2020)

Εν μέσω της επιτυχίας του «δάσους του Σεραπείου», μιας γιγαντιαίας φυτεμένης έκτασης στην Αίγυπτο, η χώρα επιδιώκει τώρα να φυτέψει κι άλλα έρημα εδάφη με δέντρα, ως μέρος του σχεδίου να καταπολεμήσει την κλιματική αλλαγή,

Η ανάπτυξη ενός δάσους στη μέση της ερήμου κατέστη πραγματικότητα, και η Αίγυπτος προσβλέπει περισσότερο σε αυτά τα σχέδια, για να υποστηρίξει την οικονομία της, και να καταπολεμήσει την περιβαλλοντική και κλιματική αλλαγή.

Η Αίγυπτος κατάφερε να φυτέψει δέντρα στην έρημο με τη χρήση νερού από λύματα, ενέργεια που ήταν μέρος σχεδίων για να προστατεύσει το περιβάλλον, να μειώσει τη ρύπανση και να βελτιστοποιήσει τη χρήση των φυσικών πόρων νερού. Το «δάσος του Σεραπείου», που τα πήγε πολύ καλά παρά την ξηρασία και την ανομβρία, αποτελείται από 200 εκτάρια δέντρων φυτεμένα στην πόλη Ismailia, στην βορειοανατολική Αίγυπτο. Το δάσος ήταν ένα ζωτικό σχέδιο που έθεσε ένα «προηγούμενο» για άλλα σχέδια ώστε να μειωθεί η ρύπανση του νερού και η ανεργία.

Η Κεντρική διεύθυνση αναδάσωσης, του αιγυπτιακού υπουργείου γεωργίας άρχισε τις εργασίες στο Δάσος του Σεραπείου το 1998. Ένα ντοκιμαντέρ δημοσιεύτηκε το 2014, στο οποίο παρουσιάζονται τα αποτελέσματα του σχεδίου.

Υπό το φως της επιτυχίας του σχεδίου στο Δάσος του Σεραπείου, οι αφρικανικές χώρες ακολούθησαν το παράδειγμά του. Το 2019, 21 αφρικανικές χώρες, μαζί με την Αίγυπτο, ξεκίνησαν ένα σχέδιο δενδροφύτευσης, με το προσωνύμιο «Ο μεγάλος πράσινος τοίχος». Οι προετοιμασίες του έργου ξεκίνησαν το 2007. Δώδεκα αφρικανικές χώρες, μαζί με την Αίγυπτο, ξεκίνησαν το έργο από τη Νιγηρία, και σύντομα άλλες 9 χώρες συμμετείχαν στην πρωτοβουλία. Το έργο ξεκινά από τη Σενεγάλη, στα άκρα δυτικά της ηπείρου, ώς το Τζιμπουτί, στην ανατολή.

Το έργο, του οποίου μόνο το 15% έχει ολοκληρωθεί, εκτείνεται σε πάνω από σχεδόν 8.000 χιλιόμετρα. Προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί ώς το τέλος του 2030. Το δάσος θα εκτείνεται σε 100 εκατομμύρια εκτάρια, και εκτιμάται πως έχει κόστος 8 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

O Ragaei Saafan, ο επιβλέπων του σχεδίου στο Σεραπείο, είπε στο Al-Monitor ότι η χρήση υγρών αποβλήτων για να μεγαλώσει ένα δάσος στην έρημο είναι χρυσή ιδέα και βοηθά στο να δοθεί ώθηση στην οικονομία. Εξήγησε ότι το επεξεργασμένο νερό από υγρά λύματα θα βοηθήσει στην μετατροπή μεγάλων εκτάσεων της αιγυπτιακής ερήμου σε αρόσιμες και οικονομικά βιώσιμες περιοχές.

Είπε ότι τα αειθαλή δάση θα καθαρίζουν τον αέρα, θα καταπολεμούν την ερημοποίηση και θα βοηθήσουν στη μείωση των υψηλών καλοκαιρινών θερμοκρασιών. Προσέθεσε ότι υπάρχει μηχανή κοπής φύλλων στο Δάσος του Σεραπείου, που θα επιτρέπει στα φύλλα από κυπαρίσσια, πεύκα και άλλα φυλλοβόλα κωνοφόρα να χρησιμοποιηθούν ως λίπασμα και τροφή για κοπάδια ζώων. Υπάρχει επίσης η πιθανότητα για εκτροφή κοπαδιών ζώων χωρίς σημαντικό κόστος, εκτός από εκείνο του πόσιμου νερού, σημείωσε.

Ο Saafan επισήμανε ότι εκτός από το ρόλο του στη διατήρηση της γονιμότητας του εδάφους, το δάσος εξυπηρετεί την τοπική οικονομία. Εξήγησε ότι η καλή διαχείριση θα επιτρέπει σε μερικά φυτεμένα δέντρα, όπως το μαόνι και την καμφορά, να χρησιμοποιηθούν ως μόνιμη πηγή εισοδήματος στην Αίγυπτο με την εξαγωγή των δέντρων ή με τη χρήση τους από την τοπική βιομηχανία ξυλείας.

Ο Saafan σχολίασε τον τρόπο με τον οποίο το επεξεργασμένο νερό από λύματα οδηγείται στο Δάσος του Σεραπείου, και εξήγησε ότι το νερό των αποβλήτων διοχετεύεται σε μεγάλες υπόγειες λεκάνες με υψηλή περιεκτικότητα σε μικροοργανισμούς, και οξυγόνο διοχετεύεται με αντλία ώστε να επιταχυνθεί η διαδικασία καθαρισμού του νερού. Μετά, το νερό, με υψηλή περιεκτικότητα αζώτου και φώσφορου, που είναι καλά για το δάσος, αποθηκεύεται σε όλο το δάσος. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα δέντρα μεγάλωσαν τέσσερις φορές γρηγορότερα από ό,τι κάθε άλλο δάσος στην Ευρώπη, όπου ο καιρός είναι περισσότερο ευνοϊκός. Ενώ χρειάζεται κατά μέσο όρο διάστημα 60 χρόνων για να γίνει ώριμο ένα δέντρο στην Ευρώπη, 15 χρόνια είναι υπεραρκετά για την ωρίμανση των δέντρων σε αυτό το δάσος.

Ο  Sayed Khalifa, επικεφαλής της κεντρικής διεύθυνσης για την αγροτική ανάπτυξη στο υπουργείο γεωργίας, σχολίασε το σχέδιο του υπουργείου για να εφαρμοστεί η πείρα αυτή στις άλλες επαρχίες, και είπε στο Al-Monitor ότι το υπουργείο ήδη άρχισε να σχεδιάζει το φύτεμα δασών στις διάφορες επαρχίες. Σημείωσε ότι 1040 στρέμματα γης στο Ballanah του Ασουάν θα φυτευτούν με δέντρα, συμπεριλαμβανομένων φοινικιών, αφού εγκατασταθεί το σύστημα άρδευσης. 

Πρόσθεσε ότι 168 στρέμματα αναμένεται να φυτευτούν στο Armant στην επαρχία του Λούξορ, μαζί με 1244 στρέμματα στο el-Belina της επαρχίας Sohag.

Ο Khalifa είπε ότι ο στόχος της αναδάσωσης στην Αίγυπτο είναι να βελτιστοποιήσει τη χρήση του νερού από επεξεργασμένα υγρά λύματα, να παράγει ξυλεία και να δημιουργήσει νέες εταιρείες που βασίζονται στην ξυλεία, να παράγει βιοκαύσιμα, να προστατευθεί η χώρα κατά της ερημοποίησης και της διάβρωσης, να επιλυθεί το πρόβλημα της διατροφικής ασφάλειας, να σταθεροποιηθούν οι αμμόλοφοι, να προστατευθούν οι ακτές και να τονωθεί ο τουρισμός.

Σχολιάζοντας το θέμα της ταχύτητας της ερημοποίησης, ο Abdo Mahmoud, καθηγητής γεωλογικών σπουδών στη σχολή γεωργίας του πανεπιστημίου του Zagazig, είπε στην Al-Monitor ότι η Αίγυπτος χάνει 14,5 στρέμματα κάθε ώρα, πράγμα που είναι πολύ επικίνδυνο δεδομένων των περιορισμένων αγροτικών εδαφών της χώρας, τα οποία αποτελούν το 4% της συνολικής έκτασης της Αιγύπτου.

Κατηγόρησε μια σειρά κυβερνήσεων για το ότι αγνόησαν τον κίνδυνο της ερημοποίησης, αλλά ταυτόχρονα, επαίνεσε τις τωρινές σοβαρές προσπάθειες για να την καταπολεμήσουν.

Στη διάρκεια μιας συνάντησης με τον υπουργό υδάτων και δασών της Ακτής Ελεφαντοστού Alain-Richard Donwahi τον Οκτώβριο του 2018, ο υπουργός γεωργίας και ανάκτησης εδαφών Ezz El-Din Abu Steit είχε πει ότι υπάρχουν 33 δάση σ’ όλη την Αίγυπτο τα οποία συσχετίζονται με μονάδες επεξεργασίας λυμάτων, μαζί με 28 δασικά φυτώρια, που παρέχουν στα δάση νεαρά φυτά.

Ο υπουργός πρόσθεσε ότι μια που η Αφρική είναι η φυσική προέκταση της Αιγύπτου, ο πρόεδρος Abdel Fattah al-Sisi ζήτησε επιπλέον συνεργασία με όλες τις αφρικανικές χώρες, ειδικά στον τομέα της γεωργίας, σύμφωνα με το «πρακτορείο ειδήσεων της Μέσης Ανατολής».

Στη διάρκεια σεμιναρίου που διεξήχθη το 2018 στο «Περιφερειακό κέντρο για τα τρόφιμα και την ζωοτροφή», που σχετίζεται με το Κέντρο Αγροτικής Έρευνας, ο σύμβουλος του Sisi, Hani el-Kateb, είπε ότι η Αίγυπτος δεν έχει εμπειρία στην ανάπτυξη δασών, αν και το κλίμα της είναι ιδανικό για κάτι τέτοιο. Υπογράμμισε την ανάγκη η Αίγυπτος να εκμεταλλευθεί το κλίμα της για την ανάπτυξη δασών, και ανέφερε ως τα μεγαλύτερα σχετικά εμπόδια την έλλειψη νερού και τα προβλήματα στα δίκτυα διανομής. Επισήμανε ότι οι αρχαίοι Αιγύπτιοι και οι Κινέζοι χρησιμοποιούσαν καλαμιές για την άρδευση.

Φωτογραφία εξωφύλλου ανάρτησης: KHALED DESOUKI/AFP via Getty Images.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s