Καπετάν Γκαίτε Τζοβαρόπουλος, μια μορφή του Μακεδονικού Αγώνα

Μια ακόμη άγνωστη στο ευρύ κοινό μορφή του βόρειου Ελληνισμού στις αρχές του 20ού αι. είναι ο καπετάν Γκαίτε (Γιώργος) Τζοβαρόπουλος, βλαχόφωνος Έλληνας με καταγωγή την Ανατολική Ρωμυλία. Δάσκαλος, προσέφερε στο Σέλι της Βέροιας τις υπηρεσίες του για την διατήρηση της ελληνικότητας της Μακεδονίας, και φυλακίστηκε από τους Οθωμανούς στο Γεντί Κουλέ με ποινή 101 χρόνων. Ωστόσο αφέθηκε ελεύθερος λίγο πριν από τον Α΄ Π.Π. Ακόμη και μετά την απελευθέρωση της Μακεδονίας, στη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου συνελήφθη το 1916 και υπέστη βασανιστήρια στη Σόφια της Βουλγαρίας. Παρακάτω, παραθέτουμε ένα απόσπασμα από το βιβλίο της εγγονής του, Θεοδώρας Μηνούδη.

Υ.Γ. Μήπως ο Δήμος Θεσσαλονίκης θα έπρεπε, αφού δεν διαθέτει πόρους για ανέγερση προτομών ή αγαλμάτων, να βάλει (αντί για τις τουρκόγλωσσες επιγραφές που πληροφορούν και για το πώς οι Οθωμανοί ονόμαζαν περιοχές και μνημεία της Θεσσαλονίκης) σε κάθε οδό, και στην οδό Γκαίτε Τζοβαρόπουλου (κάτω από την Αγίου Δημητρίου), μια πλακέτα ή μια πινακίδα με σύντομα βιογραφικά στοιχεία;

τζοβαροπούλου γκαίτε3

 

«Γεννήθηκε το 1882 στο Καβακλή Αν. Ρωμυλίας. Πρόσφερε πολλαπλές υπηρεσίες τόσο κατά τη διάρκεια, όσο και μετά τον επίσημο τερματισμό του Μακεδονικού Αγώνα με περιοχή δράσης τη Θεσσαλονίκη και την Ημαθία. Η πατρίδα τον τίμησε με το βαθμό του πράκτορα Α’ τάξης και το μετάλλιο του Μακεδονικού αγώνα.

Ο Γκαίτε Τζοβαρόπουλος διορίσθηκε διευθυντής της Ελληνοβλαχικής Σχολής Σελίου (Άνω Βερμίου) Βερροίας και στις σελ. 22-23 του ημερολογίου του γράφει:

»Το θέρος εις το Σέλι και τον χειμώνα στη Βέρροια είχον την οργάνωσιν του τομέως εκείνου και πλείσται δολοφονίαι έλαβον χώραν. Αρχηγοί ήσαν ο προ ολίγων ημερών απαγχωνισθείς Τέλλος Αγαπινός (Άγρας), κατόπιν ο Νικόλαος Ντουπιώτης και κατόπιν ο Κόρακας Βασίλειος Σταυρόπουλος. Όλοι αυτοί ήσαν αξιωματικοί του ελληνικού στρατού αποστρατευθέντες με τον βαθμόν στρατηγού. Ο αγών του 1907 ήτο στην κρισιμωτέρα καμπή. Στον τομέα Βιτωλίων (Μοναστηρίου), στα Κορέστια, στα τμήματα Βερροίας, Ναούσης, Κατερίνης και εις πολλούς τομείς, Γευγελή-Μπογδανίτσης, Στρωμνίτσης, τα Ελληνικά ανταρτικά σώματα υπερίοχουν των Βουλγαρικών τοιούτων. Τα χωριά, το εν μετά το άλλο, επανήρχοντο εις την ορθοδοξίαν δι’ επισήμων δηλώσεών των

Ο Πρόξενος της Θεσσαλονίκης Λάμπρος Κορομηλάς, ο εμψυχωτής του αγώνα, με τους συνεργάτες του αξιωματικούς του Ελληνικού στρατού οι οποίοι προσελήφθησαν και υπηρετούσαν ως υπάλληλοι γραμματείς και γραφείς, επέτυχαν να υπερισχύσουν τα ελληνικά αντάρτικα σώματα, και να φαίνεται καθαρά πλέον η υπεροχή των ελληνικών όπλων. Οι Τούρκοι όμως είχαν το »διαίρει και βασίλευε», γι αυτό και ο αγώνας ήταν σκληρός και πάντοτε εις βάρος των χριστιανών. Στην περιφέρεια των Γιαννιτσών, οι Κομιτατζήδες υπερίσχυαν των ανταρτών γι αυτό και η Λίμνη των Γιαννιτσών έφαγε πολλά κορμιά αγωνιστών και από τους μεν και από τους δε.

Μέσα σ αυτήν την φωτιά, οι Τούρκοι συλλαμβάνουν τον Γκαίτε Τζοβαρόπουλο, και σιδηροδέσμιο, τον συνοδεύουν μέσω του Ξηρολιβαδίου (Κέντρο ρουμανικής προπαγάνδας) και τον μεταφέρουν από το Σέλι στη Βέρροια, πεζό και υπό βροχή και τον ρίχνουν στις φυλακές. Με την βοήθεια του Μητροπολίτη Αποστόλου αποφυλακίζεται με την υποχρέωση δυο φορές την ημέρα να δίνει το παρόν, αλλά απαγορεύθηκε η μετάβαση του ξανά στο Σέλι. Την αφόρητη αυτή κατάσταση την μετρίασε κάπως η κήρυξη του Συντάγματος των Νεοτούρκων (Ουριέτ) τον Ιούνιο του 1908.

Στις σελίδες 26-27 του ημερολογίου του γράφει:

»Κωμικοτραγικαί σκηναί όταν εις την Νιάουσαν κατήρχοντο οι επαναστατήσαντες στρατιώται και Τούρκοι αξιωματικοί. Επί ένα μήνα διασκεδάσεις, λόγοι, υποσχέσεις. Η Θεσσαλονίκη κέντρον συγκεντρώσεως όλων των ανταρτικών σωμάτων. Ο Λευκός Πύργος τότε είδεν ημέρας δόξης και χαράς. Οι οπλαρχηγοί κατέθετον τα όπλα και επιδίδοντο εις τα ειρηνικά των έργα. Όσοι εκ των αρχηγών δεν κατέθεσαν τα όπλα (και ήσαν πολλοί) λάθρα διήλθον τα σύνορα δια την Ελλάδα. Ενθυμούμαι το μεγάλο τραπέζι που έδωκεν η Βέρροια προς τιμήν των ανταρτών και δια την μεγάλην χαράν του Συντάγματος. Εδώ συνέφαγαν (και συνεχώρησαν) Τούρκοι αξιωματικοί μετά ανταρτών και κομιτατζίδων, Βουλγάρων και Ρουμάνων. Πώς αλλάζουν οι καιροί! Το βράδυ εκείνο, ο Κόρακας έφυγε για την Ελλάδα, αφού αποχαιρετιστήκαμε.‘ «

Πηγή κειμένου:  vlahofonoi.blogspot.com

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s