Σπογγώδεις πόλεις – Κίνα

Στο χθεσινό Δημοτικό Συμβούλιο (14-5-2018) αποφασίσαμε να διανέμουμε το παρόν κείμενο, δημοσιοποιημένο στην έγκυρη, Βρετανική Guardian (28/12/2017), γιατί καταγράφει μερικές απ’ τις πράσινες καινοτομίες που προωθούνται ανά τον κόσμο στο πεδίο του αστικού σχεδιασμού για την αντιμετώπιση παρόμοιων (και συχνά πιο οξυμένων) φαινομένων σαν αυτό που βίωσε η πόλη μας στις 10 Μαΐου.

Είναι γνωστό ότι η μεταφορά προτύπων από την διεθνή εμπειρία πρέπει να γίνεται μεθοδικά και λελογισμένα, ώστε αυτά να ανταποκρίνονται στις οικείες ιδιαιτερότητες. Ωστόσο, πιστεύουμε ότι η γνωστοποίηση και η συζήτηση τέτοιων παραδειγμάτων θα συμβάλει ώστε να αποφασίσει επιτέλους ο Δήμος να ξεκινήσει μια έρευνα σε συνεργασία με τα πανεπιστημιακά ιδρύματα, ή ακόμα και με ιδιωτικά γραφεία που δραστηριοποιούνται στον αστικό σχεδιασμό, ώστε να προκύψουν βέλτιστες πρακτικές προς αυτήν την κατεύθυνση.

Κυρίως γιατί, φαινόμενα όπως αυτό της 10ης Μαΐου, δεν είναι τυχαία, αλλά οφείλονται σε ανθρωπογενή αίτια, έχουν να κάνουν με έναν συνδυασμό παραγόντων κλιματικής αλλαγής και αστοχίας του παλαιού, τσιμεντοκρατούμενου αστικού σχεδιασμού, πράγμα που σημαίνει ότι δυστυχώς, θα τα βρίσκουμε συχνά μπροστά μας από εδώ και πέρα.

Μένουμε Θεσσαλονίκη

 

Οι «σπογγώδεις πόλεις» της Κίνας πρασινίζουν τους δρόμους τους για να αντιμετωπίσουν τις πλημμύρες

της Helen Roxburgh

«Ένα μικρό κομμάτι της Σαγκάης, γίνεται όλο και πιο πράσινο, σε κάθε του δρόμο.

Στην συνοικία του Λίνγκανγκ, τα πεζοδρόμια αποκτούν συστοιχίες δένδρων, παρτέρια, και οι πλατείες μεταβάλλονται σε κήπους. Ενώ, μεταξύ των γερανών και των εργοταξίων, τα νέα κατασκευαστικά σχέδια παρουσιάζουν νέα κτήρια που επενδύονται με πράσινο και υγρό στοιχείο.

Το Λίνγκανγκ, που είναι γνωστό επίσης και ως Νανχούι, μετά την μετονομασία του το 2012 έχει αναλάβει μια αποστολή: Να γίνει η «σπογγώδης πόλη» της Σαγκάης, και να λειτουργήσει ως πιλότος για την ανάπτυξη μιας φιλικής προς το περιβάλλον εναλλακτικής πολιτικής αντί των παραδοσιακών συστημάτων απορροής και προστασίας απ’ τις πλημμύρες, σε μια παράκτια πόλη που αντιμετωπίζει μεγάλο ρίσκο μακροπρόθεσμα από την άνοδο της στάθμης των υδάτων.

Η επέκταση του τσιμέντου στην Κίνα, πολύ συχνά μπλόκαρε την φυσική ροή του νερού, σκεπάζοντάς την με σκληρές, αδιαπέραστες επιφάνειες· για να αντιμετωπίσει τις συνέπειες αυτής της εξέλιξης, το σχέδιο για την σπογγώδη πόλη εστιάζει στις πράσινες υποδομές, όπως οι υγρότοποι, οι πράσινες ταράτσες και οι κήποι του νερού.

Στο φυσικό περιβάλλον, οι βροχοπτώσεις είτε απορροφώνται από το έδαφος, είτε καταλήγουν στα ποτάμια και τις θάλασσες, αλλά αυτή η διαδικασία ανακόπτεται όταν έχουμε την ανάπτυξη αδιαπέραστων, σκληρών επιφανειών σε μεγάλη κλίμακα, λέει ο Γουέν Μέι Ντουμπελάαρ, διευθυντής του τομέα διαχείρισης υδάτων στην Κίνα, της εταιρείας Arcadis. «Πλέον μόνο ένα 20%-30% του νερού απορροφάται από το έδαφος στις αστικές περιοχές, γεγονός που διαρρηγνύει τον κύκλο του νερού, προκαλώντας πλημμύρες και μόλυνση των υδάτινων επιφανειών».

Στο Λίνγκανγκ, οι μεγάλοι του δρόμοι χτίζονται πλέον με διαπερατές πλάκες, που επιτρέπουν στο νερό να στραγγίξει στο έδαφος. Οι νησίδες τους γεμίζονται με χώμα και φυτά, για να χρησιμοποιηθούν ως υδάτινοι κήποι, ενώ τα κτήρια έχουν πράσινες ταράτσες και ταμιευτήρες νερού.

Από τις εκτεταμένες καταστροφικές πλημμύρες του Πεκίνου το 2012, η προστασία απ’ τις πλημμύρες βρίσκεται στην κορυφή της κρατικής ατζέντας. Η πρωτοβουλία για τις Σπογγώδεις Πόλεις ξεκίνησε το 2015 αναπτύσσοντας 16 πιλοτικά παραδείγματα, που έπειτα έγιναν 30 για να συμπεριλάβουν και την Σαγκάη.

«Η πρώτη προτεραιότητα είναι να προσπαθήσουμε να διατηρήσουμε ή να αποκαταστήσουμε τα φυσικά ρέματα, επειδή αυτός είναι ο φυσικός τρόπος για να μειώσουμε τον κίνδυνο πλημμύρων» λέει ο καθηγητής Χούι Λι του πανεπιστημίου Tongji: «Στο Γιουχάν, για παράδειγμα, το κύριο πρόβλημα είναι ότι πολλά μικρά ρέματα καλύφθηκαν από την εκτεταμένη δόμηση. Αντίθετα, το πλεονέκτημα που έχει η περιοχή του Λίνγκανγκ είναι ότι έχει διατηρήσει αρκετό χώρο ακάλυπτο από το τσιμέντο ενώ έχει και μια τεχνητή λίμνη που μπορεί να συγκρατήσει πολύ νερό κατά την διάρκεια μιας σφοδρής βροχόπτωσης».

«Στο παρελθόν, οι άνθρωποι έπαιρναν τη γη μακριά από το νερό· τώρα πρέπει να την δώσουμε πίσω».

Το Λίνγκανγκ μπορεί να εισάγει καινοτομίες στον αστικό του ιστό, αλλά οι αλλαγές σε παλαιότερες περιοχές της Σαγκάης είναι δύσκολες. Πρόσφατες αναπλάσεις, μεταξύ άλλων, έγιναν και στην παρόχθια πρώην βιομηχανική περιοχή του West Bund, με την χρήση κήπων νερού, διαπερατών υλικών και ανυψωμένων πεζοδρόμων ώστε να ξαναγίνει φυσικά «σπογγώδης» η περιοχή.

Όμως, είναι δύσκολο να βρεθεί χώρος ώστε να επανέλθει το πράσινο. Ακόμα και τα πάρκα που υπάρχουν ήδη συνιστούν χαμένες ευκαιρίες, λέει ο Λί, καθώς συνήθως είναι κατασκευασμένα σε υψομετρική διαφορά από τους δρόμους και έτσι αποτυγχάνουν να λειτουργήσουν ως τόποι απορροής των πλημμυρισμένων υδάτων. Η μεγαλύτερη επικέντρωση γίνεται στις πράσινες ταράτσες –η τοπική κυβέρνηση της Σαγκάης θέλει να φτιαχτούν 400.000 τ.μ. από αυτές– καθώς και στην σταδιακή ανάπλαση των πεζοδρομίων.

Μέχρι το 2020, η κυβέρνηση σχεδιάζει κατά τρόπο τέτοιο ώστε το 20% της δομημένης έκτασης αυτών των πιλοτικών περιοχών να έχουν αποκτήσει αυτές τις «σπογγώδεις» ιδιότητες, και να δεσμεύεται, να επαναχρησιμοποιείται ή να απορροφάται από το έδαφος περίπου το 70% των νερών από τις καταιγίδες. Μέχρι το 2030, προβλέπεται ότι το 80% αυτών των περιοχών θα έχουν προσαρμοστεί στο νέο μοντέλο.

Ο στόχος αυτός μεταθέτει την πίεση στις νέες περιοχές ώστε να καλύψουν τις αδυναμίες των παλαιότερων περιοχών, όπου η ανάπλασή τους φαίνεται αμφίβολη ακόμα και μέχρι το 2030.

Το σχέδιο αντιμετωπίζει και άλλες προκλήσεις. Η κεντρική κυβέρνηση θα παρέχει μόνο το 1/5 των απαιτούμενων κεφαλαίων το υπόλοιπο θα πρέπει να βρεθεί από τις τοπικές κυβερνήσεις ή από συχνά απρόθυμους ιδιώτες επενδυτές.

Οι πανεπιστημιακοί έχουν προειδοποιήσει ότι τα σχεδιαστικά μοντέλα που αναπτύσσονται δεν είναι αρκετά διαφοροποιημένα ώστε να ανταποκριθούν στις τεράστιες γεωγραφικές μεταβολές της Κίνας, ενώ την ίδια στιγμή οι νέες καινοτομίες θα πρέπει και να συμβαδίζουν και με τις πρακτικές ανάγκες του αστικού ιστού.

Ωστόσο, οι πολεοδόμοι και οι ειδήμονες του αστικού σχεδιασμού υποστηρίζουν ότι η διαδικασία έφερε στο φως νέες καινοτομίες που συμβάλλουν στον βιώσιμο σχεδιασμό ώστε να αντιμετωπίσει η Κίνα τα προβλήματα πλημμύρων ή / και ελλείψεων νερού…»

Εφημερίδα The Guardian, 28 Δεκεμβρίου 2017

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s